BC Quota: స‌ర్పంచ్ ఎన్నిక‌లు స‌జావుగా జ‌రుగుతాయా?

BC Quota: రానున్న గ్రామీణ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీ (BC Quota) రిజర్వేషన్లకు సంబంధించి తెలంగాణ పంచాయతీ రాజ్ చట్టం, 2018లోని సెక్షన్ 285-ఏ రాజ్యాంగ చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ హైకోర్టులో రిట్ పిటిషన్ దాఖలైంది. వికారాబాద్ జిల్లాకు చెందిన మాడివల మచిదేవ రజక సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శి ఎస్. లక్ష్మయ్యతో పాటు హైదరాబాద్, సికింద్రాబాద్‌కు చెందిన మరో ఆరుగురు నివాసితులు ఈ పిటిషన్‌ను దాఖలు చేశారు. బీసీలను చట్టబద్ధంగా ఏ, బీ, సీ, డీ గ్రూపులుగా వర్గీకరించకుండా రిజర్వేషన్లు కల్పించడం చట్టబద్ధతను పిటిషనర్లు ప్రశ్నించారు.

సవాలు చేసిన అంశాలు

బీసీ ఉప-వర్గీకరణను పాటించకుండా డెడికేటెడ్ కమిషన్ నివేదిక (నవంబర్ 20, 2025 నాటి) పూర్తి అనుభావిక డేటా (Empirical Data)ను బహిర్గతం చేయకుండా జారీ చేసిన ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు Ms నెం. 46 (తేదీ నవంబర్ 22, 2025)ను కూడా కొట్టివేయాలని పిటిషనర్లు కోరారు.

ప్రచురించబడిన అనుభావిక డేటా లేకపోవడం అనేది స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో రిజర్వేషన్లు కల్పించడానికి సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన రాజ్యాంగ రక్షణలను ఉల్లంఘిస్తుందని పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు.

బీసీ రిజర్వేషన్లను 18–22% నుండి 42%కి పెంచడానికి తెలంగాణ ప్రభుత్వం సెక్షన్ 285-ఏను సవరించడానికి గవర్నర్‌కు బిల్లు పంపినప్పటికీ, ఈ సవరణలో బీసీ-ఏ, బీసీ-బీ, బీసీ-సీ, బీసీ-డీ వర్గీకరణను ఉప-వర్గీకరించే నిబంధన లేదని పిటిషన్‌లో మరింతగా ప్రస్తావించారు.

వర్గీకరణ లేకపోవడం వల్ల గ్రామీణ- పట్టణ స్థానిక సంస్థలలో అసలు రిజర్వేషన్ శాతం వార్డుల వారీగా, గ్రామాల వారీగా ఓటర్ల కూర్పును బట్టి గరిష్టంగా 18%- 22% మధ్య హెచ్చుతగ్గులకు లోనయ్యే అవకాశం ఉందని, తద్వారా బీసీ ప్రాతినిధ్యాన్ని పెంచాలనే ప్రధాన లక్ష్యం విఫలమవుతుందని పిటిషనర్లు వాదించారు.

తెలంగాణ పంచాయతీ రాజ్ చట్టం, 2018లోని సెక్షన్ 285-ఏ (బీసీ రిజర్వేషన్లకు సంబంధించినంత వరకు)ను రద్దు చేయాలని, రాజ్యాంగ నిబంధనలను పాటించనందుకు GO 46ను కొట్టివేయాలని, అనుభావిక డేటాతో సహా డెడికేటెడ్ కమిషన్ నివేదిక మొత్తాన్ని బహిర్గతం చేయాలని పిటిషనర్లు కోర్టును అభ్యర్థించారు. ఈ రిట్ పిటిషన్ ఒకటి లేదా రెండు రోజుల్లో విచారణకు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

పంచాయతీ ఎన్నికల్లో రిజర్వేషన్లపై మాజీ సర్పంచ్ హైకోర్టుకు

రానున్న గ్రామ పంచాయతీ ఎన్నికలకు సంబంధించి సంగారెడ్డి జిల్లా కలెక్టర్ కమ్ జిల్లా ఎన్నికల అథారిటీ జారీ చేసిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్ నెం. 43 (తేదీ నవంబర్ 23, 2025)ను కొట్టివేయాలని కోరుతూ రాంసన్‌పల్లి మాజీ సర్పంచ్ కోరబోయిన ఆగమయ్య తెలంగాణ హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. పిటిషనర్ సంగారెడ్డి జిల్లాలోని వివిధ గ్రామ పంచాయతీలకు నోటిఫై చేసిన రిజర్వేషన్లను సవాలు చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 42% బీసీ రిజర్వేషన్ కల్పిస్తామని ఇచ్చిన హామీకి అనుగుణంగా జనాభా నిష్పత్తికి కచ్చితంగా అనులోమంగా, రాజ్యాంగ, చట్టబద్ధమైన, న్యాయ సూత్రాలను కచ్చితంగా పాటించి రిజర్వేషన్లను తిరిగి కేటాయించాలని అధికారులను ఆదేశించాలని ఆయన కోరారు.

ప్రభుత్వ హామీ అయిన 42% కంటే తక్కువగా లేదా జనాభాకు అనులోమానంగా దారుణంగా తక్కువగా ఉన్న రిజర్వేషన్లు, నిర్దిష్టమైన, చెల్లుబాటు అయ్యే కారణాలు లేకుండా కల్పించడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 14, 243డిని ఉల్లంఘిస్తుందని ప్రకటించాలని కూడా పిటిషనర్ కోరారు. జస్టిస్ టి. మాధవి దేవి ముందు ఈ రిట్ పిటిషన్ అత్యవసర విచారణకు వచ్చింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి, ఇతర సంబంధిత ప్రతివాదులకు నోటీసులు జారీ చేసిన కోర్టు, తదుపరి విచారణ కోసం ఈ అంశాన్ని డిసెంబర్ 10కి వాయిదా వేసింది.